Studzienka Taschnera

Studzienka Tischnera

Studzienka Taschnera ufundowana została przez niemiecką Krajową Komisję Artystyczną, a odsłonięto ją w Poznaniu w 1908 roku. Stanęła w południowo-wschodnim narożniku dziedzińca dzisiejszego Urzędu Miejskiego przy Placu Kolegiackim. Kronikarz pruskiego Posen – Arthur Kronthal – pisał o niej:

Na dziedzińcu Rejencji stoi wspaniały zabytek nowszych czasów – fontanna Taschnera. Pierwotnie miała być ustawiona w północno-zachodnim rogu dziedzińca przed starym, arkadowym wejściem do klasztoru. Z powodu sprzeciwu katolickiego kościoła farnego powołującego się na specjalny przywilej musiano zadowolić się mniej odpowiednim miejscem na dziedzińcu. Fontanna wykonana z piaskowca przez Ignatiusa Taschnera składa się z ciężkiej, przysadzistej kolumny spoczywającej na ośmiokątnym stopniu. Jej bogato rozczłonkowana głowica dźwiga konstrukcję przypominającą tabernakulum, ozdobioną postaciami dzieci siedzących na delfinach. Zakończenie górnej części kopuły (przybranej jakby sznurkiem) stanowi figurka putta, obejmująca w iście zabawny sposób rybę. Ośmioboczna cembrowina fontanny przedstawia na czterech polach różnorakie sposoby wykorzystania wody. […] Jest ona wspaniałą ozdobą pięknego dziedzińca i pomimo swojego nowoczesnego charakteru pasuje do nastrojowego obrazu, jaki tworzy stare kolegium jezuickie z jego malowniczymi krużgankami i przepięknym kościołem.

                                 

  1.Studzienka Taschnera w Poznaniu.

Studzienka Taschnera to wysoki słup umieszczony w ośmiobocznym basenie, na którego czterech ścianach znajdują się płaskorzeźby przedstawiające różne sposoby wykorzystywania wody. W centralnej części basenu znajduje się kolumna. W jej dolnej części znajdują się maszkarony, w środkowej – dzieci na delfinach, natomiast szczyt zwieńczony jest postacią chłopca trzymającego oburącz wielką rybę.

                                   2.Studzienka Taschnera w Poznaniu.

Warto wspomnieć o projektancie i twórcy tej studzienki, którym był uznany berliński grafik i rzeźbiarz Ignatius Taschner (1871-1913). Zasłynął jako jeden z twórców Märechenbrunnen (Fontanny Bajek) w Parku Narodowym w Berlinie-Friedrichshein, która składała się z centralnie położonej, poziomej, czterokaskadowej fontanny, a także jednej dużej oraz dziewięciu małych fontann, ozdobionych wapiennymi figurami bajkowych postaci (Kopciuszek, Śpiąca Królewna, Czerwony Kapturek, Królewna Śnieżka, itp.). Kompleks otoczony był arkadową konstrukcją, a wokół znajdowało się mnóstwo małych rzeźb zwierząt występujących w bajkach. Fontanna Taschnera nie była jedyną, którą ten artysta wykonał dla Poznania, bo dziełem jego dłuta jest także – odsłonięta w 1910 roku na ogrodzie różanym zamku cesarskiego – fontanna lwów wzorowana na fontannie Lwów z Alhambry w Grenadzie.

  1. Märechenbrunnen (Fontanna Bajek) w Parku Narodowym w Berlinie-Friedrichshein.

Studzienka Taschnera funkcjonowała do połowy lat sześćdziesiątych XX wieku, w 1965 roku została rozebrana, zdemontowana i złożona w bazie na Cytadeli. Poznański Oddział Towarzystwa Opieki nad Zabytkami, dzięki wsparciu lokalnych kupców i rzemieślników, zgromadził środki, które pozwoliły na zrekonstruowanie zabytkowej studzienki i od 15 listopada 1992 roku znajduje się ona w ogrodzie dawnej loży masońskiej, gdzie obecnie mieści się Muzeum Etnograficzne.

                                    4.Studzienka Taschnera w Poznaniu.

Na koniec warto wspomnieć, że dziedziniec kolegium jezuickiego znajdujący się przy Urzędzie Miejskim – po usunięciu z niego Studzienki Taschnera – przez kilkadziesiąt lat służył za parking dla samochodów pracowników urzędu. W 2015 roku prezydent Poznania Jacek Jaśkowiak nakazał likwidację parkingu i przywrócenie tej przestrzeni mieszkańcom miasta, zwrócił się równocześnie z wnioskiem o składanie propozycji na zagospodarowanie i wykorzystanie tego urokliwego placyku. Zgłaszam więc pomysł, by w południowo-wschodnim narożniku umieścić fontannę. Skoro pierwotna stoi już przy Muzeum Etnograficznym, to należy pomyśleć o nowej. Może warto byłoby stworzyć Fontannę Miłości, przypominającą o największym romansie epoki romantycznej, którego bohaterami byli Eliza Radziwiłłówna oraz Wilhelm Hohenzollern. Wszak namiestnik Wielkiego Księstwa Poznańskiego Antonii Radziwiłł rezydował w pałacu, który obecnie jest siedzibą Urzędu Miejskiego, a zakochani młodzi spacerowali po otaczających go krużgankach oraz przypałacowym parku.

 

Paweł Cieliczko

 

Bibliografia:

  1. Kronthal, Poznań oczami Prusaka wzorowego, Poznań 2009, s. 61-62.

Zdjęcia:

  1. poznan.pl/mim
  2. poznan.pl/mim
  3. it.wikipedia.org/wiki/Ignatius_Taschner
  4. poznan.pl/mim

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *